Formule 1 Zandvoort 2026: het verhaal van de laatste Grand Prix
Autoverhaal van de week
Dit weekend rijdt de Formule 1 voor de voorlopig laatste keer op Circuit Zandvoort. Vrijdag, zaterdag en zondag, met voor het eerst in de Nederlandse Grand Prix-geschiedenis een Sprint race op zaterdag. Daarna verdwijnt Zandvoort van de kalender. Maar wie de geschiedenis van dit circuit kent, weet een ding: Zandvoort heeft al vaker afscheid genomen.
Zandvoort jaren 30
Het begon met een burgemeester en een list
Het verhaal van Zandvoort begint niet in 1948, het begint eerder, en onwaarschijnlijker. In 1939 organiseerde burgemeester Henri van Alphen van Zandvoort de eerste autorace in de badplaats op een tijdelijk stratencircuit van 2,3 kilometer, door de straten van het dorp. 58 coureurs in vijf klassen. De afzetting langs het circuit bestond uit strobalen. Op de kruising Vondellaan-Van Lennepweg reden auto’s in feite recht op elkaar af. De race was een enorm succes. Van Alphen besloot meteen: Zandvoort moet een permanent circuit krijgen. Toen brak de oorlog uit. De Duitsers bezetten Zandvoort en maakten er een schakel in de Atlantikwall van. Van Alphen werd afgezet als burgemeester maar hij gaf zijn plan niet op. Hij overtuigde de bezetter dat er een “Paradestrasse” aangelegd moest worden, een representatieve weg bij de zee, voor de glorie van het Rijk. De Duitsers legden hem aan. Ze wisten niet dat ze daarmee de rechte start-en-finishstrook bouwden voor het circuit dat Van Alphen al jarenlang voor ogen had. Het nieuwe circuit werd letterlijk gebouwd op de puinhopen van de oorlog: brokstukken van honderden verwoeste huizen en tientallen hotels verdwenen in de ondergrond van de baan. In 1948 werd daar het asfalt overheen gelegd . Op 7 augustus 1948 vond de eerste race plaats.De namen van de bochten
Circuit Zandvoort heeft bochten met namen. En die namen hebben verhalen. De Tarzanbocht: de scherpe eerste bocht na het rechte stuk, direct aangevallen na de start. Vernoemd naar een boer die er ooit een aardappelveldje had. Die boer had volgens de overlevering een weelderige haardos en een lange baard. Zijn bijnaam was Tarzan. De Hunserug: vernoemd naar Cas Hunze, een man van de KNMV die adviseerde de baan niet voorlangs maar over de duinrug te laten lopen. Die beslissing creëerde het hoogteverschil dat Zandvoort zo karakteristiek maakt. Het Scheivlak: een blinde, snelle bocht in een scheve laagte tussen de duinen. Een van de meest technische passages van het circuit. Bos Uit: de uitgang van het bosgedeelte, waar het circuit terugkomt op het rechte stuk. Deze bochten bestaan al bijna tachtig jaar. Ze zijn het DNA van het circuit.1952: Zandvoort wordt onderdeel van de Formule 1
In 1950 vond de eerste officieuze Grand Prix van Nederland al plaats op het circuit. Maar pas in 1952 werd de Nederlandse Grand Prix officieel onderdeel van het Formule 1-wereldkampioenschap. In de jaren vijftig en zestig was Zandvoort een vaste waarde op de F1-kalender. Alberto Ascari won er twee keer. Juan Manuel Fangio, Jim Clark, Jackie Stewart, de grote namen van de sport kwamen naar de duinen. En het circuit was veeleisend. Smal. Snel. Nauwelijks uitloop. Hoogteverschillen. Duinzand dat op de baan waaide. Onvoorspelbaar weer vanuit de zee. Zandvoort vergaf geen fouten.
1973: de dag die alles veranderde
Op 29 juli 1973 reed de Grand Prix van Nederland op Zandvoort. In de achtste ronde brak bij de snelle knik bij Tunnel Oost waarschijnlijk een band bij de March van Roger Williamson. De auto sloeg over de kop en vatte vlam. Williamson was niet ernstig gewond bij de klap. Maar hij zat vast onder de brandende auto. Purley probeerde de auto alleen om te keren, terwijl de hulpverlening onvoldoende was uitgerust voor een brand van deze omvang. De beelden maakten pijnlijk zichtbaar hoe gebrekkig de veiligheidsvoorzieningen in die tijd waren. Roger Williamson overleed in de vlammen. De race reed gewoon door. Het ongeluk werd een van de gebeurtenissen die de roep om betere circuitveiligheid en beter uitgeruste marshals versnelden.
1985: het eerste afscheid
Op 25 augustus 1985 reed Zandvoort zijn laatste Grand Prix voor een lange tijd. Niki Lauda won met twee tienden voorsprong op teamgenoot Alain Prost. Een van de dichtste finishes in de Nederlandse GP-geschiedenis. Daarna verdween de Formule 1. Financiële problemen, verouderde faciliteiten, veranderde eisen van de F1-organisatie. In 1988 werd het circuit verkleind voor nationale wedstrijden. Het circuit kromp, paste zich aan, overleefde maar op een lager niveau. Masters of Formula 3 werd het vlaggenschip-evenement. Zandvoort bleef leven, maar de grote dagen leken voorbij. 36 jaar lang.De kombochten: waarom ze er kwamen
Voor de terugkeer van de Formule 1 in 2021 werd Zandvoort ingrijpend aangepast. De bekendste verandering: de Hugenholtzbocht en de Arie Luyendykbocht, twee bochten met steile banking, zoals op een ovaal circuit in Amerika. Tot 18 graden helling. Waarom? Twee redenen. Een: op een smal circuit als Zandvoort is inhalen bijna onmogelijk. De banking zorgt ervoor dat er aan de buitenkant van die bochten ook een goede lijn mogelijk is waardoor er meer dan een ideale lijn bestaat en inhalen kansrijker wordt. Twee: Zandvoort heeft te weinig ruimte voor grote uitloopstroken. De duinen liggen er omheen. Banking geeft de auto’s meer grip in de bocht zonder dat de uitloostruimte groter hoeft te worden. Het resultaat is een circuit dat oud en nieuw combineert. De Tarzanbocht, de Hunserug, het Scheivlak, allemaal origineel. De kombochten, nieuw, functioneel, en inmiddels iconisch voor het moderne Zandvoort.2021-2023: drie jaar oranje gekte
Op 5 september 2021 keerde de Formule 1 terug op Zandvoort. Na 36 jaar.
Max Verstappen won. In zijn thuisrace. Voor een uitverkocht oranje publiek.
Hij won in 2022. En in 2023.
Wat er sindsdien rond de Dutch GP groeide is nauwelijks te beschrijven als je er niet bij was. Het circuit is uitverkocht maanden voordat de kaartverkoop begint. Mensen fietsen naar het circuit. Treinen zitten vol. Het hele dorp Zandvoort kleurt oranje. Het is niet meer alleen een Formule 1-race, het is een nationale gebeurtenis.
In 2024 maakte Lando Norris een einde aan Verstappens zegereeks op Zandvoort. In 2025 won Oscar Piastri, met Verstappen als tweede.
Waarom stopt het dan?
Dat is de vraag die veel mensen stellen. De race is populair. De kaarten gaan razendsnel. Waarom stoppen? De organisatie heeft bewust gekozen om op een hoogtepunt te stoppen, na overleg met Formula One Management. De contractonderhandelingen voor 2027 en verder leidden tot een gezamenlijk besluit: Zandvoort verdwijnt van de kalender. Portugal neemt vanaf 2027 een plek in. Het is niet “F1 wilde niet meer”. Het is een gezamenlijke keuze van de organisatie en FOM. Na zes edities sinds de terugkeer in 2021 neemt Zandvoort afscheid.Dit weekend: afscheid met een primeur
Van 21 tot en met 23 augustus rijdt de Formule 1 zijn afscheidsweekend op Zandvoort. Sprint Qualifying is vrijdag. De Sprint Race, 24 ronden is zaterdag om 12:00. De Grand Prix, 72 ronden start zondag om 15:00. Het is de eerste keer dat er een officiële F1 Sprint op Nederlandse bodem wordt gehouden. Zandvoort sluit af met iets wat er nooit eerder was. Kimi Antonelli begint aan het weekend als WK-leider, vijftig punten voor Lewis Hamilton. Max Verstappen wacht in 2026 nog altijd op zijn eerste overwinning.
Is dit het definitieve einde?
Dat is niet te zeggen, en de geschiedenis van Zandvoort geeft weinig reden om het aan te nemen. Dit circuit verloor al eens zijn Formule 1-status. In 1985, het kromp en het paste zich aan. Het hield Masters of Formula 3 in leven en in 2021 keerde het terug alsof het nooit was weggeweest. In 1939 reden de eerste racewagens nog over de straten van Zandvoort. In 1948 gingen de poorten van het circuit in de duinen open. Fangio, Clark, Lauda en Verstappen wonnen er. Het circuit verdween uit de Formule 1 en kwam 36 jaar later terug. Dit weekend rijdt de Formule 1 er voorlopig voor het laatst. Maar wie de geschiedenis van Zandvoort kent, weet een ding: dit circuit heeft al vaker afscheid genomen.Meer verhalen als dit
Van de eerste stratenrace in 1939 tot de terugkeer van de Formule 1 en het voorlopig laatste Grand Prix-weekend in 2026: de geschiedenis van Zandvoort laat zien hoeveel bijzondere verhalen er achter circuits, races en autosport schuilgaan.
En Zandvoort is zeker niet het enige circuit met zo’n rijke geschiedenis.
In onze serie Autoverhaal van de Week duiken we regelmatig in vergeten gebeurtenissen, legendarische auto’s, bijzondere races en verhalen uit de autogeschiedenis.
Ik ontvang het autoverhaal graag in mijn inbox
Mis geen Autoverhaal van de Week. Iedere week duiken we in een bijzonder verhaal uit de autogeschiedenis. Van vergeten autofabrieken en iconische klassiekers tot bijzondere races, uitvindingen en mensen achter de auto's.
FAQ: Veelgestelde vragen over Formule 1 Zandvoort
Wanneer is de Nederlandse Grand Prix 2026? Van 21 tot en met 23 augustus 2026 op Circuit Zandvoort. De Grand Prix start zondag 23 augustus om 15:00. Wanneer werd Circuit Zandvoort geopend? Op 7 augustus 1948. De eerste race werd gewonnen door Prince Bira van Siam. De voorgeschiedenis begint in 1939, met een stratenrace in het dorp. Wie won de meeste keren op Zandvoort? Jim Clark won er vier keer (1963, 1964, 1965, 1967). Max Verstappen won drie opeenvolgende edities bij de terugkeer van de Dutch GP (2021, 2022, 2023). Waarom heeft Zandvoort kombochten? De banking in de Hugenholtzbocht en Arie Luyendykbocht maakt meerdere rijlijnen mogelijk, wat inhalen kansrijker maakt op een smal circuit. Bovendien past het bij de beperkte ruimte in de duinen. Waarom stopt de Dutch Grand Prix na 2026? De organisatie heeft na overleg met Formula One Management bewust gekozen te stoppen op een hoogtepunt. Het is een gezamenlijke beslissing, geen eenzijdige keuze van FOM. Wat is er bijzonder aan dit weekend? Het is de eerste keer dat er een F1 Sprint op Zandvoort wordt gereden. Het circuit sluit daarmee af met een primeur die er nooit eerder was. Wie was Roger Williamson? Een Britse coureur die in zijn tweede F1-race, op Zandvoort in 1973, verongelukte door een bandendefect. Zijn auto vloog in brand. Ondanks een reddingspoging van mede-coureur David Purley overleed hij. Het ongeluk veranderde de veiligheidseisen voor circuits wereldwijd. Wat is het verhaal achter de Tarzanbocht? De bocht is vernoemd naar een boer die er vroeger een aardappelveldje had. Hij had een weelderige haardos en lange baard, vandaar de bijnaam Tarzan. De naam bleef.
Sophie is oprichter van Car Care Academy en ontwikkelt educatieve content over autokennis, onderhoud en auto-aankoop. Samen met haar broer Luud, die praktijkervaring heeft binnen autoverzorging en detailing, combineert zij duidelijke uitleg met praktijkgerichte kennis uit de automotive wereld.
